Ερώτηση από Ν. Χρυσόγελο για το νερό στα νησιά του Νότιου Αιγαίου

Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει γίνει γνωστή μία νέα προσπάθεια της ΕΥΔΑΠ, δηλαδή της εταιρείας του δημοσίου (προς το παρόν) που έχει στην ευθύνη της την διαχείριση και εκμετάλλευση του νερού στην Αττική, να επεκταθεί σε νησιωτικές περιοχές του Αιγαίου όπου λειτουργούν οι δημοτικές ΔΕΥΑΠ.

Ο επικεφαλής του συνδυασμού της μειοψηφίας του Περιφερειακού Συμβουλίου «Οικολογικός Άνεμος κ. Ν. Χρυσόγελος (ο συνδυασμός στηρίζεται από το κόμμα των Οικολόγων Πράσινων), με ερώτηση του προς τη διοίκηση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου υπέβαλε ερωτήσεις προφανώς ενόψει εξελίξεων στις υποθέσεις διαχείρισης νερού που επίκεινται. Από την ανάγνωση του κειμένου της ερώτησης διακρίνει ο αναγνώστης τους φόβους του περιφερειακού συμβούλου που ερωτά και τη διάθεση του να προλάβει τις εξελίξεις. Οι απαντήσεις αναμένονται. Ακολουθεί το σχετικό κείμενο:

ΟΑ_Αρ.Ερώτηση 8/ 1-12-2011
Ερώτηση (1 Δεκεμβρίου 2011) προς τον Περιφερειάρχη κ Γ.Μαχαιρίδη και τους αντιπεριφερειάρχες  κΓ.Πουσσαίο και κ Γ. Μακρυωνίτη
Θέμα: «Παροχή υπηρεσιώνύδρευσης, αποχέτευσης και συλλογής ομβρίων υδάτων,  διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και ένα ευρύφάσμα συναφών προς τα ανωτέρω δραστηριοτήτων στη νησιωτική Ελλάδα από την ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ»

Στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Τεύχος Α.Ε. & ΕΠΕ 6773/19.7.2011) έχει δημοσιευθεί η ίδρυση της εταιρείας ΕΥΔΑΠ Νήσων Α.Ε., η οποία είναι κατά 100% θυγατρική της ΕΥΔΑΠ Α.Ε.  Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της εταιρίας:

«Σκοπός της νέας εταιρείας είναι η παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και συλλογής ομβρίων υδάτων, η διαχείριση αποβλήτων, καθώς και ένα ευρύ φάσμα συναφών προς τα ανωτέρω δραστηριοτήτων στηνησιωτική Ελλάδα. Με την ίδρυση της θυγατρικής εταιρείας, η ΕΥΔΑΠ αξιοποιεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό το ανθρώπινο δυναμικό της και την σημαντική τεχνογνωσία της, επεκτείνει την επιχειρησιακή της δραστηριότητα, αυξάνει το πελατολόγιό της και βελτιώνει την αποδοτικότητα των κεφαλαίων της. Η ανάληψη δραστηριοτήτων σε κάθε νησί θα προκύπτει από ειδική σύμβαση που θα υπογράφει η ΕΥΔΑΠ Νήσων Α.Ε. με τον αρμόδιο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο της αναφερόμενης επιχειρησιακής δραστηριότητάς της. Πρόσφατα δε δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η συγκρότηση του διοικητικού συμβουλίου της νέας εταιρείας, στο οποίο τις θέσεις του προέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου κατέχουν οι Θεμιστοκλής Λέκκας και Νικόλαος Μπάρδης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ Α.Ε.,αντιστοίχως».

Μεδεδομένο ότι:
· Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ν. Αιγαίου δεν έχει ενημερωθεί για τους στόχους της ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ, τις απόψεις της Περιφερειακής Αρχής επί του θέματος της σύναψης συμβάσεων μεταξύ της εταιρείας και των νησιωτικών ΟΤΑ, αλλά και για τη μορφή των ειδικών συμβάσεων που επιδιώκει να υπογράφει η εταιρία με τον αρμόδιο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

· Η ΕΥΔΑΠ Α.Ε. είναι ανώνυμη εταιρεία που βρίσκεται σε διαδικασία ιδιωτικοποίησης και είναι έτσι πιθανόν να προωθούνται κινήσεις που εξυπηρετούν ανάγκες βελτίωσης του «πακέτου» της για ναπωληθεί σε υψηλότερη τιμή και όχι λύσεις στα προβλήματα που όντως αντιμετωπίζουν τα νησιά μας.

· Είναι διαφορετικό πράγμα η αναβάθμιση της λειτουργίας των ΔΕΥΑ ή των υπηρεσιών των Δήμων καθώς και η παροχή τεχνικής και άλλης υποστήριξης, είτε αυτή προέρχεται από την ΕΥΔΑΠ είτε από γειτονική ΔΕΥΑ με σχετική εμπειρία με τη μορφή συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ολοκληρωμένη και βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων καθώς και των λυμάτων (κάτι απαραίτητο και αναγκαίο) και άλλο πράγμα οι συμβάσεις ολοκληρωτικής παραχώρησης πόρων, υποδομών και δικτύων, και μάλιστα για 20 χρόνια (!) από ΟΤΑ στην ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ ή οποιαδήποτε άλλη εταιρία.

· Η διαχείριση των υδατικών πόρων, πρέπει να γίνεται στη βάση της αρχής ότι το νερό είναι φυσικός πόρος και αγαθό στο οποίο πρέπει να έχουν πρόσβαση όλοι οιπολίτες ανεξαρτήτως της οικονομικής τους κατάστασης και ότι θα πρέπει να διασφαλίζεται επαρκής ποσότητα και καλής ποιότητας νερό μακροχρόνια, τόσο για τις ανάγκες των ανθρώπινων /νησιωτικών κοινωνιών όσο και των οικοσυστημάτων.

· Η διαχείριση των υδάτινων πόρων των νησιών – με τις ιδιαίτερες δυνατότητες, ανάγκες και προβλήματα του καθενός – είναι αμφίβολο ότι μπορεί να επιχειρηθεί κεντρικά από μία υπηρεσία με αποτελεσματικό τρόπο.

· Σε πολλά νησιά και περιοχές υπήρξε μέχρι σήμερα αδράνεια ή και κακοδιαχείριση που οδήγησε  σε κακή ποιότητα, παραβατικότητα, ελλιπέστατη καταγραφή και χρεώσεις αλλά και απουσία επαναχρησιμοποίησης /ανακύκλωσης. Ερώτηση και επερώτηση για τα θέματα αυτά έχουμε καταθέσει ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ[1]. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί πειστική δικαιολογία για μια λευκή επιταγή – παραχώρηση των τοπικών πόρων και της δημοτικής περιουσίας.

· Η περιφερειακή πολιτική διαχείρισης των υδατικών πόρων ανήκει στις αρμοδιότητεςτης Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, όπως προκύπτει τόσο από την ευρωπαϊκή νομοθεσία (Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά 2000/60) όσο και από τον νόμο Ν 3852/2010ΦΕΚ  Ά 87 της 7/6/2010 («Καλλικράτης»)[2]

· Η διαχείριση του νερού σε επίπεδο περιφέρειας πρέπει να γίνεται όχι αποσπασματικά αλλά με βάση ένα «ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης σε επίπεδο υδρολογικής λεκάνης» που θα έπρεπε να έχει εκπονηθεί, συζητηθεί και συμφωνηθεί στο πλαίσιο του Περιφερειακού Συμβουλίου Υδάτων του Ν.Αιγαίου, που κανονικά έπρεπε να έχει συγκροτηθεί και να συνεδριάζει για αυτά τα θέματα ήδη από το 2008, σύμφωνα με την Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά 2000/60.

· Από το ΥΠΕΚΑ έχουν ανακοινωθεί διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης για τα σχέδια διαχείρισης υδατικών πόρων σε αρκετές από τις περιφέρειες της χώρας, αλλά η περιφέρεια Ν. Αιγαίου δεν περιλαμβάνεται σε αυτές.

· Προωθούνται συχνά έργα (κατασκευή βιολογικών καθαρισμών, αγοράς και λειτουργίας αφαλατώσεων) χωρίς να έχουν εξεταστεί και διασφαλιστεί όλοι παράμετροι που είναι κρίσιμοι για τη βιωσιμότητα των έργων. Για παράδειγμα: ενώ εξασφαλίζονται συνήθως ευρωπαϊκά προγράμματα για την κατασκευή ενός έργου, αυτό συχνά δεν λειτουργεί γιατί δεν έχει εξασφαλιστεί ΚΑΙ η αναγκαία τεχνογνωσία ή το αναγκαίο προσωπικό (περίπτωση βιολογικών καθαρισμών). Σε άλλες περιπτώσεις δεν έχει υπολογιστεί το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος από τη λειτουργία τους (περίπτωση αφαλατώσεων χωρίς σύνδεση με συστήματα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας) με αποτέλεσμα να εκτινάσσονται στα ύψη τα κόστη για τους δήμους και να αυξάνεται το περιβαλλοντικό/κλιματικό κόστος από τα έργα (μεγάλη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας).


Ερωτάται η Περιφερειακή Αρχή:

1. Έχει ενημερωθεί για τις επιδιώξεις και τα σχέδια της εταιρίας ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ αναφορικά με το Ν. Αιγαίο; Καταθέστε στο Περιφερειακό Συμβούλιο τυχόν σχετική αλληλογραφία ή έγγραφα.

2. Ποια είναι η μορφή των ειδικών συμβάσεων που επιδιώκει να υπογράψει η ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ με τους νησιωτικούς δήμους; Αφορά παροχή συμβουλών για τη διαχείριση τωνυδατικών πόρων ή προβλέπει μακροχρόνια παραχώρηση πόρων, υποδομών και δικτύων των νησιών; Παρακαλούμε καταθέστε στοΠεριφερειακό Συμβούλιο το σχέδιο ειδικής σύμβασης που προτείνει η εταιρία προςυπογραφή.

3. Ποια είναι η θέση της Περιφέρειας σχετικά με την εκφρασμένη πρόθεση της ΕΥΔΑΠ ΑΕ να«επεκτείνει τηνεπιχειρησιακή της δραστηριότητα, αυξήσει το πελατολόγιό της και βελτιώσει την αποδοτικότητα των κεφαλαίων της στα νησιά»;

4. Υπάρχουν ΟΤΑ στο Ν. Αιγαίο που έχουν υπογράψει σχετικές ειδικές συμβάσεις με την ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ; Έχει η Περιφερειακή Αρχή ενημερωθεί και διαθέτει τις σχετικές αποφάσεις Δημοτικών Συμβουλίων ή/και τυχόν ειδικές συμβάσεις αν έχουν υπογραφεί μεταξύ ΟΤΑ και εταιρίας;

5. Πότε προγραμματίζει η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου να φέρει προς συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο σχέδιο «ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδατικών πόρων σε επίπεδο περιφέρειας»;

6. Έχειε πεξεργαστεί η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου ένα δικό της σχέδιο για την στήριξη των δήμων σε θέματα βιώσιμης διαχείρισης των υδατικών πόρων τους αλλά και επεξεργασίας των λυμάτων; Προτίθεται να συγκαλέσει μια συνάντηση με όλες τις ΔΕΥΑ των νησιών, ώστε να συζητηθεί η στενότερη συνεργασία μεταξύ τους και η ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών με στόχο να συμβάλει στην αποφυγή λαθών και αστοχιών τόσο σε θέματα σχεδιασμού και υλοποίησης έργων όσο και λειτουργίας τους;

Ο Περιφερειακός Σύμβουλος και Γραμματέας του Π. Σ
Νίκος Χρυσόγελος
Επικεφαλής ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ